Gujarat Times

અમેરિકા જૂન 26, 2026 (June 20 - June 26, 2026) 6 પ્રતિનિધિદ્વાર ગુજરાતી ભાષાના જાણીતા કવિ, લેખક, નાટ્યકાર, ગીતકાર, અનુવાદક અને મૂળે તબીબ એવા ડો. રઈશ મણિયારે ન્ય જર્સીના પ્રવા દરમ્યન ગુજરાત ટાઇમ્સના બ એડિટર શૈલુ દે ાઈ ાથે ITV ગોલ્ સ્ટુડિયોમાં મેડ નથી ાહિત્ ુધીની તેમની ફર, ગુજરાતી ભાષાના ં રક્ષણ માટેના તેમના જુસ્સા અને ભારતના કેટલાક પ્રખ્યત ાહિત્કારો ાથેના તેમના અનુભવો વિષે વિસ્તરથી વાત કરી હતી. ુરત (ભારત) માં પ્રેક્ટિસ કરતા તબીબથી મકાલીન ગુજરાતી ાહિત્માં ૌથી લોકપ્રિય અવાજોમાંના એક તરીકે રઈશભાઇએ ભાષા ંરક્ષણ, શિક્ષણ, કવિતા, રમૂજ, ાંસ્કૃતિક ઓળખ અને પેઢીઓ અને વિવિધ દેશોના ગુજરાતી મુદાયોને જોડવામાં ાહિત્ની ભૂમિકા પર તલસ્પર્ ચર્ચા કરી. મૂળ તબીબી વ્યવસાય ાથે ંકળાયેલા રઈશભાઈના જીવનમાં કવિતાએ દવા પહેલા સ્થન મેળવ્યુ હતું. તેમણે 11 વર્ની ઉંમરે કવિતા લખવાનું શરૂ કર્ુ હતું. તેમણે એક તબીબી કારકિર્દ બનાવી હોવા છતાં, ાહિત્ તેમનો ાચો શોખ રહ્ય. તેમણે તેમની પત્ન, ડો. અમી મણિયાર ાથે નિશ્ચય કરયો હતો કે, તેઓ ૨૦ વર્ પછી તબીબી પ્રેક્ટિસમાંથી નિવૃતતિ લેશે અને પોતાને ંપૂર્પણે ાહિત્યક પ્રવૃતતિઓમાં મર્પિત કરશે. મણિયારે ઓગસ્ ૨૦૧૩માં તેમની પ્રેક્ટિસ બંધ કરીને પૂર્- મય ાહિત્યક પ્રવુતતિમાં જોડાયા. આજે, કવિતા, ગઝલો, નાટકો, નિબંધો, અનુવાદો, ટેલિવિઝન સ્રિપ્ટ, જાહેર ભાષણ અને ફિલ્ ગીત-લેખનમાં તેમનું યોગદાન છે. રઈશભાઇ જણાવે છે કે, ફળતા ફક્ નાણાકીય લાભ દ્વરા માપવી જોઈએ નહીં. પૈ ા મહત્પૂર્ છે, પરંતુ તે જીવનનો એકમાત્ર માપદંડ નથી. તબીબી વ્યવસાય મયે તેમણે બાળકો, કિશોરો અને પરિવારોને કાઉન્સેલિંગમાં મૂલ્યાન પાઠ પૂરા પાડ્ય જેણે પાછળથી તેમના લેખનને પ્રભાવિત કર્યા. દર્દઓની ચિંતાઓ, ડર અને આકાંક્ષાઓ ાંભળીને તેમને માનવ સ્ભાવ અને લાગણીઓ વિશે અનોખી મજ મળી. મગ્ર ઇન્રવ્ય દરમિયાન, રઈશભાઇએ તેમની પત્નને તેમના તત યોગ માટે શ્રય આપ્ય. ચિકિત્સક અને ુવર્ ચંદ્રક વિજેતા ડો. અમી મણિયારે દવા, ાહિત્ અને કૌટંબિક જવાબદારીઓને ંતુલિત કરવામાં મદદ કરવામાં મહત્પૂર્ ભૂમિકા ભજવી. તેમની તબીબી કારકિર્દ હોય કે ાહિત્યક કાર્, તેણી મારી પડખે ઉભી રહી અને તેને શક્ બનાવવામાં મદદ કરી. ચર્ચા દરમ્યન ગુજરાતી ભાષાના ભવિષ્ એક એવો વિષય જેનો મણિયારે દાયકાઓથી પ્રચાર કરયો છે તેના વિષે વાતો કરી. મગ્ર ઉત્ર અમેરિકામાં પ્રવા પછી અને વિશ્વભરના ગુજરાતી મુદાયો ાથે વાતચીત કર્યા પછી, તેમણે યુવા પેઢીઓ અને તેમના ભાષાકીય વાર ા વચ્ચ ધીમે ધીમે થતા ડિસ્નેક્ન અંગે ચિંતા વ્યક કરી. તે જ મયે, તેમણે નોંધ્યુ કે ભારતમાં પણ માન પડકારો અસ્તત્માં છે, જ્યા અંગ્રેજી માધ્મનું શિક્ષણ પ્રાદેશિક ભાષાઓને વધુને વધુ ઢાંકી રહ્યુ છે. આ મુદ્દને ઉકેલવા માટે, મણિયારે ગ્લબલ ગુજરાતી માધ્મ તરીકે ઓળખાતી વસ્ત વિક ાવવામાં મદદ કરી, જે એક શૈક્ષણિક મોડેલ છે જે ગુજરાતી અને અંગ્રેજી શિક્ષણને જોડે છે. આ અભિગમ બાળકોને તેમની માતૃભાષા દ્વરા ખ્યલો શીખવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે, જ્યરે ધીમે ધીમે અંગ્રેજીમાં નિપુણ બનાવે છે. આ પહેલ ુરતમાં શરૂ થઈ હતી અને ત્યરથી તે મગ્ર ગુજરાતમાં અં ખ્ શાળાઓમાં વિસ્રી છે. હજારો વિદ્યાર્ઓએ આ કાર્ક્મનો લાભ લીધો છે, જેનો હેતુ શૈક્ષણિક અને વ્યાવસાયિક તકો ાથે માધાન કર્યા વિના ભાષાકીય ઓળખ જાળવવાનો છે. તેમણે કહ્યુ કે, અંગ્રેજી શીખવા માટે ગુજરાતી છોડી દેવાની જરૂર નથી. ભારતની બહાર, મણિયાર વિદેશમાં રહેતા ગુજરાતી પરિવારો માટે શૈક્ષણિક પહેલ પણ વિક ાવી રહ્ય છે. તેમણે ફક્ પરંપરાગત ભાષા શિક્ષણને બદલે બોલાતી ગુજરાતી, વાર્તા કહેવાની, કવિતા, થિયેટર, ંગીત અને ાંસ્કૃતિક પરંપરાઓ પર કેન્દ્રત ડિજિટલ પ્રોગ્રામ માટેની યોજનાઓનું વર્ન કર્ુ હતું. રઇશભાઇએ વધુમાં જણાવ્ય કે, આ પ્રસ્તવિત કાર્ક્મનો હેતુ બાળકોને ગુજરાતી ંસ્કૃતિ ાથે જોડવામાં મદદ કરવાનો છે, ાથે ાથે ભારતમાં યુવાનો અને વૈશ્વિક ગુજરાતી ડાયસ્પરાના ભ્ય વચ્ચ વાતચીતની તકો ઊભી કરવાનો છે. આ મુલાકાતમાં મણિયારના ાહિત્યક ંશોધક અને અનુવાદક તરીકેના યોગદાન પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્ય હતો. તેમની ૌથી પ્રશં નીય ક ઓમાં ુપ્ર દ્ધ ગુજરાતી કવિ મરીઝ પરનું તેમનું વ્યપક ંશોધન પણ ામેલ છે, જેને ઘણીવાર ગુજરાતી ાહિત્ના ગાલિબ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. રઈશભાઇએ મરીઝના જીવન અને કાર્નો અભ્યાસ કરવામાં વર્ષ ગાળ્ય, કવિના વાર ાનું દસ્તાેજીકરણ કરવા માટે પરિવારના ભ્ય અને મકાલીન લોકોને મળ્ય. તેમના ાહિત્યક કારયોએ આખરે તેમને ગુલઝાર અને જાવેદ અખ્ર િત ભારતની કેટલીક ૌથી આદરણીય ાહિત્યક વ્ક્તઓના ંપર્માં લાવ્ય. રઈશભાઇએ યાદ કર્ુ કે પ્રખ્યત ઉર્દૂ કવિ કૈફી આઝમી ાથે ંબંધિત તેમના અનુવાદ કાર્ને આઝમીના પરિવાર અને ાહિત્યક વર્તુળો તરફથી કેવી રીતે પ્રશં ા મળી. તેમના અનુવાદો અને રૂપાંતરણો પાછળથી ગુલઝાર અને અખ્ર ાથે અર્પૂર્ વાર્તાલાપ તરફ દોરી ગયા, જેમણે મૂળ ક ઓની ભાવના, લય અને કાવ્યત્ક રચનાને જાળવવાની તેમની ક્ષમતાની પ્રશં ા કરી. વર્ષથી, રઈશભાઇ ગુજરાતી વાચકોને ઉર્દૂ અને હિન્દ ાહિત્ની કેટલીક શ્રષ્ ક ઓનો પરિચય કરાવવામાં મદદ કરી છે, જ્યરે ભાષાઓમાં ાહિત્યક પરંપરાઓ માટે વધુ પ્રશં ાને પ્રોત્સાહન આપ્યુ છે. ાહિત્કાર તરીકેની પ્રતિષ્ઠ ઉપરાંત મણિયારે તેમના હાસ્ લેખન અને સ્ટજ પ્રદર્ન માટે પણ વ્યપક લોકપ્રિયતા મેળવી છે. તેમણે મજાવ્યુ કે હાસ્ અને ગંભીર ાહિત્ એકબીજાના વિરોધી નથી પરંતુ અભિવ્ક્તના પૂરક સ્રૂપો છે. જેમ કે, હાસ્માં ઘણીવાર ઊંડા ત્ય હોય છે, તેવી જ રીતે, ૌથી ગંભીર કવિતામાં પણ હળવાશની ક્ષણો હોય છે. તેમના હાસ્ નિબંધો, વ્યગાત્ક લખાણો અને જીવંત પ્રદર્નોએ પેઢી દર પેઢી પ્રેક્ષકોને આકર્ષ્ છે અને ાહિત્ને વ્યપક પ્રેક્ષકો ુધી ુલભ બનાવવામાં મદદ કરી છે. યુનાઇટેડ સ્ટટ્સમાં પ્રદર્ન કરવાના તેમના અનુભવો વિશે પૂછવામાં આવતા,રઈશભાઇએ ભારતીય-અમેરિકન પ્રેક્ષકોના ઉત્સાહ અને ભાષા અને ંસ્કૃતિને જાળવવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાની પ્રશં ા કરી. તેમણે પોતાના પ્રવા માં અનુભવ્યુ કે, વિદેશમાં સ્થયી થયા પછી ઇમિગ્રન્ટ્ ઘણીવાર તેમના વાર ા પ્રત્ય વધુ મજબૂત પ્રશં ા વિક ાવે છે અને તે પરંપરાઓને ભવિષ્ની પેઢીઓ ુધી પહોંચાડવા માટે વારંવાર નોંધપાત્ર પ્રયા ો કરે છે. યુનાઇટેડ સ્ટટ્સમાં હું એવા લોકોને જોઉં છં જેઓ ખરેખર તેમના મૂળ ાથે જોડાયેલા રહેવા માંગે છે. વાતચીતના અંતે, રઈશભાઇએ વિદેશમાં ભારતીય ભાષાઓ, ાહિત્ અને ંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપતા ંગઠનો, સ્યંે વકો અને મીડિયા પ્લટફોર્ માટે ભારોભાર પ્રશં ા વ્યક કરી હતી. તેમણે ITV GOLD, ગુજરાત ટાઇમ્સ અને ાંસ્કૃતિક અને ાહિત્યક અભિવ્ક્ત માટે પ્લટફોર્ પૂરું પાડતા મુદાય ંગઠનોના પ્રયા ોની પણ વિશેષ પ્રશં ા કરી હતી. રઈશભાઇ માટે, તબીબથી કવિ બનવાનું પરિવર્ન એક જ મિશનનું વિસ્રણ હતું: લોકોને મજવું, માજની ેવા કરવી અને અર્પૂર્ ંદેશાવ્યવાર દ્વરા જીવનને મૃદ્ધ બનાવવું. મેડ ન, કવિતા, શિક્ષણ કે ાંસ્કૃતિક હિમાયત દ્વરા, તેમનો ંદેશ સ્ષ્ રહે છે: ભાષા, ાહિત્ અને માનવ જોડાણ માજના ૌથી કાયમી ખજાનામાંનો એક છે. (ગુજરાત ટાઇમ્સના બ એડિટર શૈલુ દે ાઈ ાથે પરીખ વર્્વાઇડ મીડિયાના ITV GOLD સ્ટુડિયોમાં ડો. રઈશ મણિયાર ાથે થયેલ ંવાદના અંશો અહી પ્રસ્તત કરવામાં આવ્ય છે.) ગુજરાતી સાહિત્ય સર્ક ડો. રઈશ મણિ ાર સાથે ભાષા, સંસ્કૃતિ અને સર્નાત્કતા વિષે સંવાદ પરીખ વર્લ્વ ઇ મીડ ય સંચ િત ITV ગોલ્ડ સ્ટુડ યોમં ગુજર ઇમ્સના સબ એડ ર શૈલુ દેસ ઇ સ થે જાણી ગુજર ી કવિ, લેખક રઈશ મણિય ર સ િત્, ભ ષ સંરક્ષણ અને સં સ્કૃતિક વ રસ ી ચ ચા કરી રહ્યા છે. અનુષી શર્મા દ્વરા લખાયેલ અને દિગ્દર્ત હિન્દ ફિલ્ 'ખુંટા'ને 16 મેના રોજ કાન્સ ફિલ્ ફેસ્ટિલ મારકેટ પ્રીમિયરમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી, ત્યરબાદ તેને લંડન ઇન્ડપેન્ન્ ફિલ્ ફેસ્ટિલ 2026માં શ્રષ્ વિદેશી ફીચર ફિલ્નો એવોર્ મળ્ય હતો. યુનાઇટેડ સ્ટટ્સ સ્થત ફિલ્ નિર્માતા મુકેશ મોદી તેના નિર્માતા હતા. હિમાચલી ફિલ્મ માટે એક પ્રગતિ માનવામાં આવતી ખૂંટા એક ગામમાં ેટ થઈ છે અને આજે પર્તોનો ામનો કરી રહેલા ગંભીર પર્યાવરણીય મુદ્દઓને ંબોધિત કરતી વખતે હિમાલયી પ્રદેશમાં જીવન, શ્રદ્ધ અને પરંપરાનું ચિત્રણ કરે છે. 2016માં શરૂ થયેલ લંડન ઇન્ડપેન્ન્ ફિલ્ ફેસ્ટિલ (LIFF), પ્રથમ અને બીજી વખત મર્યાદિત બજેટ ાથે અદ્ભુત વાર્તાઓ કહેતા ફિલ્ નિર્માતાઓ પર ધ્યન કેન્દ્રત કરે છે. વરષે બે વાર જિનેસ સ નેમામાં આયોજિત, LIFF એ આ મે મહિનામાં વિશ્વભરના લગભગ 100 ફિલ્ નિર્માતાઓના કાર્નું પ્રદર્ન કર્ુ. ખૂંટા ફિલ્ નિર્માતાઓએ હિમાચલી કલાકારોને ભૂમિકાઓ ભજવવા માટે આમંત્રણ આપીને પ્રામાણિકતા જાળવવાનો પ્રયા કરયો. મુકેશ મોદીના ઇન્ડ ફિલ્મ્ ઇન્ અને ડી સ્ટર એન્રટેઈનમેન્ દ્વરા એક પ્ર રિલીઝમાં જણાવાયું છે કે, હિમાલયની આકર્ક પૃષ્ભૂમિ ામે અને મહાુ મહારાજ ાથે ંકળાયેલી આધ્યાત્ક પરંપરાઓથી પ્રેરિત, ખૂંટા પર્તીય મુદાયોની ંસ્કૃતિ, માન્તાઓ અને વાર ામાં ઊંડા મૂળ ધરાવતી એક આકર્ક વાર્તા કહે છે. આ એવોર્ મકાલીન સ્તંત્ર સ નેમામાં ખૂંટાને એક મહત્પૂર્ અવાજ તરીકે સ્થાપત કરે છે અને હિમાલય પ્રદેશમાંથી ઉભરતી વાર્તાઓ માટે વધતી જતી વૈશ્વિક પ્રશં ાને ઉજાગર કરે છે. લંડન ઇન્ડપેન્ડ્ટ ફિલ્ ફેસ્ટિવલમાં હિમાલ ન ડ્રમા-ખૂં ાને શ્રષ્ઠ વિદેશી ફીચર ફિલ્નો એવોર્ ( બે) 'ખૂં 'નું પોસ્ર. (જમણે) ક ન્મં ફિલ્મના પોસ્ર સ થે 'ખૂં ' નિ મુકેશ મોદી.